Dziś w naturze praktycznie wymarł – od lat 80. XX w. uznany za gatunek dziko wymarły (Extinct in the Wild). Obecnie trwa reintrodukcja w Czadzie i Tunezji dzięki programom ochrony.
Długość ciała (bez ogona): ok. 160–200 cm
Wysokość w kłębie: ok. 100–125 cm
Długość ogona: ok. 45–60 cm
Masa ciała: zazwyczaj 140–210 kg (samce są większe i masywniejsze od samic)
Samce są masywniejsze i mają grubsze rogi
Samice są mniejsze i lżejsze, ale równie efektowne wizualnie
Długość rogów: nawet 120–150 cm, u obu płci
Są proste lub lekko zakrzywione do tyłu, niezwykle ostre
Używane do obrony i walki o dominację
Dieta:
suche trawy,
liście akacji,
kolczaste krzewy,
kaktusy (np. opuncje)
Znakomicie radzi sobie z niskowartościowym pokarmem roślinnym i niedoborem wody.
Oryksy szablorogie tworzą stada liczące do 30 osobników, często prowadzone przez dominującą samicę. Są łagodne, ale terytorialne – zwłaszcza samce w okresie godowym.
Oryks szablorogi przetrwa ekstremalne warunki:
może nie pić przez wiele dni, czerpiąc wodę z roślin
ma zdolność chłodzenia mózgu niezależnie od temperatury ciała (tzw. selektivne chłodzenie mózgu)
aktywny głównie wczesnym rankiem i późnym popołudniem
Ostatnie dzikie osobniki wyginęły prawdopodobnie w latach 1980–1990. Przeżył tylko dzięki hodowli w niewoli i programom rozmnażania m.in. w:
europejskich ogrodach zoologicznych,
rezerwatach prywatnych (np. w Teksasie)
Dzięki temu dziś trwa reintrodukcja do naturalnych siedlisk w Afryce.
Gatunek: Oryx dammah Ma też inne nazwy:
oryks szablorogi,
oryks scymitarowy,
oryks biały
Nazwa „szablorogi” pochodzi od jego długich, łukowato wygiętych rogów, przypominających szablę lub scymitar.
Oryks szablorogi widnieje na herbach i godłach niektórych państw Afryki.
W przeszłości był czczony przez ludy pustyni jako symbol siły, wytrzymałości i dostojności.
Niektórzy uważają, że mity o jednorożcach mogły mieć źródło w widoku oryksa z jednym rogiem (np. po utracie drugiego w walce) – z profilu naprawdę może wyglądać jak mityczny stwór
