Kapucynka czarno-biała to inteligentna i ruchliwa małpa z rodziny czepiakowatych, zamieszkująca Amerykę Środkową i północną część Ameryki Południowej. Znana jest z dużej ciekawości, zręczności oraz umiejętności posługiwania się przedmiotami niczym narzędziami. Należy do najbardziej znanych gatunków małp Nowego Świata – często pojawia się w filmach, serialach i ogrodach zoologicznych.
Kapucynka czarno-biała zamieszkuje lasy tropikalne Ameryki Środkowej i północnej części Ameryki Południowej, szczególnie w takich krajach jak Kostaryka, Panama, Nikaragua i Kolumbia. Najczęściej spotykana jest w wilgotnych lasach deszczowych oraz suchych lasach liściastych.
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ssaki (Mammalia)
Rząd: Naczelne (Primates)
Rodzina: Cebidae (Płaksowate)
Kapucynka czarno-biała to średniej wielkości małpa o długości ciała 30–45 cm (bez ogona), który dorównuje długością ciału i pełni funkcję chwytnego „piątego kończyny”. Waży zwykle od 2 do 4 kg. Samice są mniejsze 1,5-3 kg. Ma ciemne futro na ciele (brązowe do czarnego), kontrastujące z jasną – białą lub kremową – twarzą, szyją i barkami, co nadaje jej charakterystyczny wygląd przypominający kaptur.
Kapucynki białogłowe są wszystkożerne. Żywią się owocami, owadami, małymi kręgowcami, jajami ptaków, a także liśćmi i nasionami. Ich dieta zmienia się w zależności od pory roku i dostępności pokarmu w środowisku.
Kapucynki prowadzą dzienny tryb życia. Są bardzo inteligentne, aktywne i społeczne – żyją w grupach od kilku do kilkudziesięciu osobników. Wyróżniają się dużą zręcznością, wykorzystują narzędzia (np. kamienie do rozbijania orzechów) i potrafią współpracować w grupie. Komunikują się za pomocą dźwięków, mimiki i gestów.
Kapucynka czarno-białe nie jest obecnie zagrożona wyginięciem(VU - narażona na wyginięcie), ale lokalne populacje są narażone na utratę siedlisk wskutek wylesiania. W niektórych obszarach ich liczebność maleje.
Kapucynki słyną z wysokiej inteligencji – potrafią rozwiązywać problemy, używać kamieni i patyków jako narzędzi
W naturze stosują tzw. „zachowania higieniczne” – nacierają się liśćmi o działaniu owadobójczym
W wielu kulturach były trzymane jako zwierzęta towarzyszące i wykorzystywane do pomocy osobom niepełnosprawnym
Mają rozbudowany repertuar wokalizacji, a ich „język” zawiera dziesiątki różnych dźwięków