Dzień Oryksa Szablorogiego – Zoo Borysew uczestniczy w programie ochronnym gatunku
16 sierpnia – nowe święto ochrony przyrody
16 sierpnia 2025 roku, po raz pierwszy obchodzimy Dzień Oryksa Szablorogiego. Święto zostało ustanowione z inicjatywy Zoo Wrocław i Fundacji Zoo Wrocław – DODO, aby zwrócić uwagę na wyjątkową historię ochrony tego gatunku.
Oryks szablorogi w Zoo Borysew
W naszym ogrodzie zoologicznym z dumą uczestniczymy w międzynarodowych programach ochrony i hodowli oryksa. Stado w Zoo Borysew liczy obecnie 14 osobników, a tylko w tym roku powitaliśmy aż 4 młode. To ogromny sukces w zachowaniu genetycznej różnorodności i przywracaniu gatunku do natury.
Historia występowania oryksa szablorogiego
Dawniej oryks szablorogi (Oryx dammah) zasiedlał rozległe tereny Afryki Północnej, w tym:
• Saharę,
• Sahel,
• Sudan, Czad, Mali, Algierię.
Niestety, intensywne polowania i degradacja siedlisk doprowadziły do jego zagłady w naturze. Od lat 80. XX wieku gatunek został oficjalnie uznany za Extinct in the Wild – wymarły w naturze.
Reintrodukcja – powrót do Afryki
Dzięki hodowli w ogrodach zoologicznych oraz prywatnych rezerwatach (m.in. w Teksasie), oryks szablorogi przetrwał. Obecnie prowadzone są programy reintrodukcji w Czadzie i Tunezji, które przywracają ten niezwykły gatunek pustyni do jego naturalnych siedlisk.
Wyjątkowa budowa i przystosowania
Oryks szablorogi to prawdziwy mistrz przetrwania w ekstremalnych warunkach pustyni.
• Wymiary:
• długość ciała: 160–200 cm
• wysokość w kłębie: 100–125 cm
• ogon: 45–60 cm
• masa ciała: 140–210 kg
• Rogi:
• długość: 120–150 cm (u obu płci)
• proste lub lekko zakrzywione, niezwykle ostre
• wykorzystywane do obrony i walki o dominację
• Przystosowania pustynne:
• potrafi obyć się bez wody przez wiele dni, korzystając z wilgoci zawartej w roślinach,
• posiada zdolność selektywnego chłodzenia mózgu, co pozwala mu przeżyć przy wysokich temperaturach,
• aktywny głównie o świcie i o zmierzchu.
Życie społeczne oryksów
Oryksy szablorogie tworzą stada liczące do 30 osobników. Co ciekawe, przewodzi im często dominująca samica. Choć generalnie łagodne, samce w okresie godowym stają się bardzo terytorialne.
Symbolika i ciekawostki
• Znany także jako oryks scymitarowy czy oryks biały.
• Jego charakterystyczne rogi przypominają szable lub scymitery – stąd nazwa.
• W kulturze ludów pustyni był symbolem siły, wytrzymałości i dostojności.
• Bywa kojarzony z legendą o jednorożcach – osobnik widziany z profilu, z jednym złamanym rogiem, rzeczywiście może przypominać mityczne stworzenie.
• Oryks szablorogi do dziś widnieje na herbach i godłach niektórych państw Afryki.
Zoo Borysew dla ochrony gatunków
Udział w programach hodowlanych ratujących oryksa szablorogiego to dla Zoo Borysew ogromna duma i odpowiedzialność. Nasze stado jest częścią światowej sieci ochrony przyrody, dzięki której gatunek ma szansę przetrwać i wrócić do natury.
Odwiedź Zoo Borysew i zobacz na własne oczy to niezwykłe zwierzę, które przeszło drogę „od wymarcia do ocalenia”.